Vredestichters
(2) Onrust in de wereld
Vrede is niet echt iets waar jij als tiener aan kan werken. Of toch wel? We duiken in bijbelteksten over oorlog en vrede en discussiëren over pacifisme. Om dit dichtbij je eigen leven te brengen, maken we een persoonlijk vredesplan en bedenken we hoe wij in onze eigen omgeving verbinding tot stand kunnen brengen. We maken een gebedswandeling en sluiten af met een actief spel.
Focus
De Bijbel leert ons om een vredestichter te zijn, dat is iemand die verbindt.
Kiezen
Je kunt zelf kiezen welke werkvormen je gebruikt. Zorg dat je bij elk onderdeel (Chill & connect – Vanuit ons leven – Naar de Bijbel – Terug naar ons leven – Chill & connect) tenminste één werkvorm gebruikt.
Downloads
Chill & connect
Geef de tieners de tijd om te landen en bouw aan de sfeer door te kletsen en wat te eten/drinken samen.
Vanuit ons leven
☐ Lijndiscussie
- Trek een denkbeeldige lijn in de ruimte. Helemaal links is ‘absoluut eens’ en helemaal rechts is ‘totaal oneens’.
- Lees onderstaande stellingen voor en laat de tieners ergens op de lijn gaan staan om hun mening duidelijk te maken.
- Vraag een paar tieners om uit te leggen waarom ze op die positie staan.
Stellingen:
– Oorlog is nooit een oplossing!
– Christenen zijn tegen oorlog en geweld!
– Ik kan voor vrede zorgen in deze wereld!
– Kernwapens mag je nooit inzetten!
Het fijne van deze werkvorm is dat de tieners in beweging komen en dat iedereen zijn mening geeft, ook degenen die liever niets zeggen.
Naar de Bijbel
☐ Oorlog en vrede
Lees een aantal bijbelteksten over oorlog en vrede:
– Matteüs 5:9
– Jesaja 2:4
– Efeziërs 4:3
– Romeinen 12:18
- Waarom denk je dat Jezus vredestichters ‘kinderen van God’ noemt?
- Hoe kun jij in je dagelijks leven een vredestichter zijn, bijvoorbeeld op school of thuis?
- Hoe ziet een wereld eruit waarin ‘geen volk meer het zwaard tegen een ander trekt’ zoals Jesaja profeteert? Is dat mogelijk, denk je?
- Hoe kun jij zelf bijdragen aan het ‘omsmeden’ van iets negatiefs naar iets goeds in je leven?
- Paulus schrijft dat het moeite kost om de vrede te bewaren. Waarom denk je dat het soms zo lastig is?
☐ Pacifisme
Oorlog in ons land lijkt dichterbij dan het lange tijd geweest is, vooral door de conflicten in Oekraïne, Israël en de spanning met Rusland en China. Dit roept de vraag op of we als christenen mee mogen of misschien zelfs wel moeten doen aan een oorlog. De Bijbel is daar niet duidelijk over. In het Oude Testament voerde Israël oorlogen omdat God het beval, maar in het Nieuwe Testament roept Jezus christenen op om vredestichters te zijn (Matteüs 5: 9). In de Vroege Kerk was men daarom vaak tegen het voeren van oorlogen. Toen christenen politieke macht kregen, kwamen ze met het idee van een ‘rechtvaardige oorlog’, zo ontstonden bijvoorbeeld de kruistochten.
- Hoe denk jij dat je als christen om moet gaan met oorlog en geweld?
- Kun je begrijpen waarom mensen oorlog voeren?
- Stel dat ons land in oorlog raakt: zou jij bereid zijn om mee te vechten? Waarom wel of niet?
- Moderne wapens zoals drones en AI voeren oorlog op afstand. Verandert dat de discussie over of een oorlog wel of niet gerechtvaardigd is?
☐ Omsmeden van wapens
- Verdeel de groep in kleine teams van 3-4 personen.
- Geef elk team een vel papier, stiften, schaar + afbeeldingen van wapens én vreedzame voorwerpen.
- Leg de opdracht uit: In Jesaja 2: 4 staat dat zwaarden zullen worden omgesmeed tot ploegijzers en hun speren tot snoeimessen. Van zwaarden en speren zal dus gereedschap worden gemaakt dat op een positieve manier gebruikt kan worden. Stel je nu voor dat jullie wapens (zoals ruzie, geweld, haat of iets negatiefs) kunnen ‘omsmelten’ tot iets goeds en positiefs. Wat zou je veranderen? Maak een grote tekening of collage waarin je iets negatiefs (een ‘zwaard’) verandert in iets positiefs (een ‘ploegijzer’). Bijvoorbeeld: Een tank wordt een schoolbus, een geweer verandert in een gieter die bloemen water geeft.
- Elk groepje presenteert hun tekening of collage en legt uit welk ‘zwaard’ ze hebben gekozen, wat ze ervan hebben gemaakt en hoe dit helpt dit bij vrede of eenheid.
- Lees als afsluiting de volgende Bijbeltekst: ‘Zalig zijn de vredestichters, want zij zullen kinderen van God genoemd worden.’
Terug naar ons leven
☐ Vredesweb
Laat alle tieners in een kring staan en leg uit dat het woord ‘vrede’ in de Bijbel niet alleen de afwezigheid van oorlog of ruzie betekent, maar het betekent ook ‘verbinding’. Vrede houdt dus in dat je met elkaar verbonden bent. Aan het eindigen van een oorlog kun jij meestal weinig bijdragen, maar aan het creëren van verbinding wel!
Daarom gaan we met elkaar een ‘vredesweb’ maken:
- Neem een (losjes opgerolde) bol wol en houd het uiteinde vast. Gooi de bol wol naar een van de tieners toe (terwijl je het uiteinde dus vasthoudt).
- Zeg iets positiefs of verbindends tegen de tiener naar wie je de bol hebt gegooid.
- De tiener houdt vervolgens het touw vast en gooit op zijn beurt de bol weer naar een andere jongere en zegt ook iets positiefs of verbindends tegen hem/haar.
- Het web groeit en dit gaat zo door totdat iedereen een of meerdere keren de bol in handen heeft gekregen en iets positiefs tegen een ander heeft gezegd.
Wanneer het web is gevormd, kun je kort reflecteren: ‘Kijk eens naar het web dat we samen hebben gemaakt. Dit laat zien dat we allemaal met elkaar verbonden zijn en dat een klein positief gebaar kan helpen om verbinding en vrede te brengen. Stel je voor dat we dit niet alleen vanavond doen, maar ook in onze omgeving.’
Voorbeelden van positieve of verbindende uitspraken:
– ‘Ik waardeer dat jij altijd aardig bent tegen anderen.’
– ‘Ik vind het knap hoe jij vaak de sfeer positief houdt.’
– ‘Jij kan echt goed luisteren naar anderen.’
– ‘Jij bent zo lekker rustig in de groep’
☐ Schrijf je eigen vredesplan
Stel je voor dat jij vandaag een vredestichter gaat zijn. Wat zou je kunnen doen in jouw omgeving? Schrijf je eigen ‘Vredesplan’.
Een ‘Vredesplan’ is een lijstje met drie concrete acties die jij de komende week kan doen om vrede te brengen. Denk aan:
– Op school: Een ruzie helpen sussen, aardig zijn tegen iemand die vaak alleen is, geen roddels verspreiden.
– Thuis: Een conflict uitpraten met een broer/zus of ouders helpen om een betere sfeer te creëren.
– Online: Positieve reacties geven op social media of stoppen met negatieve opmerkingen.
- Laat de tieners hun vredesplan op een vel papier of gekleurde kaartjes opschrijven.
- Wie wil zijn vredesplan delen met de groep? Moedig hen aan en geef positieve feedback.
- Wat vond je moeilijk bij het bedenken van deze acties?
- Denk je dat het jou gaat lukken?
☐ Gebedswandeling
Leg op verschillende plekken een kaartje/A4’tje met een gebedsonderwerp. Leg de kaartjes op de grond of plak ze tegen de muur. Je kunt het ook buiten klaarleggen.
Voorbeelden van onderwerpen:
– Vrede in je eigen hart – Bid dat je rust en vrede voelt, zelfs als je zorgen hebt.
– Vrede in je familie – Bid voor een goede sfeer en voor het oplossen van ruzies.
– Vrede op school – Bid dat er niet wordt gepest en er meer respect is.
– Vrede tussen vrienden – Bid voor relaties die kapot zijn gegaan of moeilijk zijn.
– Vrede in de wereld – Bid voor landen waar oorlog is.
Leg de gebedswandeling uit:
We gaan een wandeling maken door de ruimte en stilstaan bij plekken waar vrede nodig is. Bij elke plek staat een gebedsonderwerp. Neem even de tijd om in stilte of zachtjes te bidden voor dit onderwerp. Je kunt bidden voor jezelf, voor anderen of voor situaties die je kent.
- Laat de tieners rustig rondlopen (zet op de achtergrond een rustig nummer op) en laat ze zelf kiezen bij welke onderwerpen ze willen stilstaan.
- Geef ze per gebedsplek 1 à 2 minuten de tijd. Geef eventueel een seintje (zachtjes met een belletje of een woord) wanneer ze naar een ander gebedsonderwerp kunnen lopen.
- Laat iedereen weer in de kring terugkomen. Sluit gezamenlijk af met een kort gebed waarin je vraagt of God hen wil helpen vredestichters te zijn.
Variatietip: Leg bij elk gebedsonderwerp papier en pennen neer. Zo kunnen de tieners hun gebeden opschrijven.
Chill & connect
☐ Strijd om de wasknijpers
- Geef elke tiener drie wasknijpers die ze vastmaken aan hun mouwen.
- Zet een timer, bijvoorbeeld op vijf minuten.
- De tieners proberen de wasknijpers bij elkaar af te pakken en aan hun eigen mouwen te hangen.
- Wie heeft er, als de timer gaat, de meeste wasknijpers aan zijn mouwen? Die wint het spel… of is de slechtste vredestichter…
☐ Vlaggenroof
Ga naar een stukje bos of een park in de omgeving en speel hier het spel ‘Vlaggenroof’. Als je een hele soepele koster hebt, mag je het misschien ook in de kerk spelen 😉
- Verdeel de tieners in twee teams en wijs in elk team een teamcaptain aan.
- Alle spelers van het ene team krijgen een blauw draadje om hun pols, de spelers van het andere team een rood draadje (je kunt ook kiezen voor gekleurde elastiekjes, wasknijpers, enz.).
- Beide teams krijgen een eigen territorium toegewezen.
- Beide teams krijgen een vlag (gewoon een lap stof kan ook) in hun eigen kleur.
- Ze verstoppen hun vlag in hun eigen territorium en dan kan het spel beginnen.
- De teams gaan op zoek naar de vlag van het andere team. Wie de vlag van het andere team als eerste vindt, wint het spel.
- Als ze tijdens hun zoektocht in het territorium van het andere team getikt worden door een speler van het andere team, dan moeten ze hun touwtje inleveren en terug naar hun teamcaptain.
- De teamcaptain bespreekt de strategie en voortgang met zijn teamleden geeft zijn teamleden weer een nieuw touwtje als ze die zijn kwijtgeraakt.
Chillen
Sluit ontspannen af met gezelligheid, tijd en aandacht voor elkaar, voor wat er leeft en naar boven is gekomen.