Leren in de Kerk > Een methode uitkiezen

Een methode uitkiezen

In het kerkelijk kinderwerk wordt meestal gebruikgemaakt van
een volledige lesmethode. Dat scheelt een hoop werk en zorgt voor een goed opgebouwd programma waarin de belangrijkste bijbelverhalen automatisch aan bod komen. Er zijn echter veel verschillende methodes op de markt. Hoe kies je een methode die bij het kinderwerk van jouw gemeente past? Waar moet je op letten?

Terug naar je visie
In hoofdstuk 1 kun je lezen hoe je een visie kunt formuleren voor het kinderwerk. Met een visie maak je concreet wat je op de lange termijn wilt bereiken. Je droomt over een bepaald doel dat je graag zou willen behalen.
Zoals gezegd schetst een visie als het ware een beeld van een stad aan de horizon. In de verte zie je die stad liggen. Daar wil je naartoe! Het lijkt nu nog ver weg en misschien vraag je je zelfs af of die stad überhaupt bereikbaar is. Maar dat is wel je diepste wens.
Je bent samen met de kinderen onderweg naar dat grote doel. De weg die naar de stad leidt, wordt ‘beleid’ genoemd. Het beleid is erop gericht dat het doel, je visie, behaald wordt. Met andere woorden: het beleid zorgt ervoor dat je op termijn de stad zult bereiken.
Een goede lesmethode is onderdeel van het beleid. Het is een van de dingen die je nodig hebt om de stad te bereiken. De keuze voor een bepaalde methode is dus erg afhankelijk van het doel dat je voor ogen hebt.
Als je de visie helder hebt, kun je op zoek naar de methode die bij jouw visie past. Wil je de kinderen bijbelkennis bijbrengen? Kies dan voor een methode met een gedegen leerplan en veel feitjes en weetjes. Is het je wens dat kinderen kennismaken met het evangelie? Zoek dan naar een methode die focust op het leven, sterven en de opstanding van Jezus. Is het je doel om kinderen heel praktisch te leren wat het volgen van Jezus inhoudt? Dan is een methode die focust op discipelschap een goede keuze.

Tip: kijk eens bij anderen
Je hoeft niet altijd zelf het wiel uit te vinden. Doe je voordeel met de kennis en ervaring van andere kerken. Als je positieve verhalen hoort over het kinderwerk in een bepaalde gemeente, breng dan eens een bezoekje aan die gemeente. Vaak is dat erg inspirerend en voor de betreffende kinderwerkers is het weer bemoedigend dat zij een voorbeeld zijn voor andere kerken.

Op zoek naar de juiste methode
Hoe vind je tussen al die methodes juist die ene die geschikt is voor het kinderwerk van jouw gemeente? Begin met eerst het voorwoord bij een methode goed door te lezen. Vaak worden daar het leerplan, de doelen en de werkmethode uitgebreid beschreven. Zo kom je dus al veel te weten. Met die informatie in het achterhoofd kun je vervolgens een aantal lessen grondig onder de loep nemen. Kies daarbij lessen uit over onderwerpen die aansluiten bij de visie van jouw gemeente.
Richt je je bijvoorbeeld op discipelschap, bekijk dan of er een les is over de tien geboden, de geestelijke wapenrusting en praktische onderwerpen als bidden, omzien naar elkaar, enzovoort. Bekijk goed hoe deze lessen zijn opgebouwd en of er voldoende toepassingen worden aangereikt die aansluiten bij de leefwereld van kinderen.
Een andere mogelijke visie is dat je kinderen de relationele kant van het christelijk geloof wilt laten ervaren. Je wilt hun leren dat je samen kerk bent en een gemeenschap vormt die op elkaar betrokken is. In dat geval zoek je naar een methode die niet alleen
knutselwerkjes aanbiedt die de kinderen individueel moeten ma-
ken, maar bijvoorbeeld ook spelletjes en interactieve elementen. Dit zijn overigens onderdelen die je ook zelf aan een methode kunt toevoegen, zodat je het programma een eigen accent geeft.

Verpakking en inhoud
In hoofdstuk 15 staan enkele vuistregels en handvatten om een goede kinderbijbel te kiezen. Deze tips kun je (deels) ook gebruiken om een kinderwerkmethode inhoudelijk te beoordelen. Zo voorkom je dat je te veel afgaat op de verpakking (is het aantrekkelijk materiaal en prettig om mee te werken?) en minder op de inhoud (wat draagt het uit?).
Vraag je dus af of de lessen aansluiten bij de boodschap die jouw kerk uitdraagt. Zo zijn er verschillende theologische visies op kernbegrippen als zonde, genade en vernieuwing.
Iedere gemeente is onderdeel van een traditie of een kerkverband en daaruit volgen bepaalde geloofsovertuigingen en accenten. De ene kerk heeft veel oog voor de heiligheid van God en focust op zonde en vergeving. Bij een andere traditie staat meer het werk van de heilige Geest centraal. Om een methode te kiezen die aansluit bij je eigen ‘kerkelijke kleur’, is het zinvol om daar iemand bij te betrekken die kennis heeft van de positie van jouw gemeente binnen de verschillende tradities.
Het is sowieso een goed idee om meerdere mensen bij het keuzeproces te betrekken. Iemand die in het onderwijs werkt, kan een methode beoordelen op didactische aspecten. De predikant of voorganger wil misschien het theologisch inhoudelijke deel voor zijn rekening nemen. En natuurlijk wordt er ook een afvaardiging van het kinderwerkteam bij betrokken. Zij gaan tenslotte straks met de methode aan de slag. Maak de groep echter niet te groot, anders is het niet goed werkbaar.

Checklist bij het zoeken naar een geschikte methode
• Past de methode bij de visie van de gemeente?
• Draagt de methode bij aan de doelen van het kinderwerk?
• Is het materiaal bijbelgetrouw?
• Wat is de visie op zonde, genade en vernieuwing?
• Welke aanpak hanteert de methode (chronologisch, thematisch of aansluitend bij het kerkelijk jaar)?
• Sluit het aan bij de leeftijd en de ontwikkeling van de kinderen (zie hoofdstuk 7)?
• Hoeveel tijd is er beschikbaar en hoe uitgebreid zijn de lessen?
• Hoe zien de verwerkingen eruit en is er voldoende variatie?
• Wordt er rekening gehouden met verschillende leerstijlen (zie hoofdstuk 13)?
• Worden er zinnige vragen, opdrachten en/of taken bij geleverd?
• Kunnen de kinderen zelf voldoende initiatief nemen?
• Wordt de creativiteit van de kinderen geprikkeld?
• Is er ook ruimte voor humor en plezier?

Een methode is een middel
Heb je een methode gevonden die goed past bij het kinderwerk van jouw gemeente? Gefeliciteerd! Je hebt daarmee een flinke stap gezet. Let echter op, want nu begint het eigenlijke werk. Een mogelijke valkuil daarbij is dat het volgen van de methode het nieuwe doel wordt. De focus ligt dan te veel op het uitvoeren van de les zoals hij wordt aangeboden. Blijf daarom altijd dromen over die prachtige stad in de verte! Een methode is slechts een middel om dat doel te bereiken. De methode wil je op weg helpen, maar je moet altijd blijven toetsen of de les die je gebruikt, bijdraagt aan je visie. Het is daarom helemaal niet erg als je de inhoud op onderdelen aanpast. Integendeel, op die manier kun je juist accenten leggen of een eigen aanvulling inbrengen die aansluit bij de visie.

Tip: verzamel materiaal
Leg een verzameling materialen aan waaruit je kunt putten. Als je een lesonderdeel wilt vervangen, heb je zo een schat aan ideeën binnen handbereik. Er zijn veel leuke extra’s verkrijgbaar, zoals spelboeken, cd-roms met verwerkingen, boekjes met objectlessen, enzovoort. En natuurlijk is op internet veel informatie te vinden. Blijf wel altijd kritisch op de inhoud en focus op de visie.

Extraatje
In bijlage 10 is een overzicht opgenomen van verschillende methodes die op dit moment beschikbaar zijn. In aanvulling op dit handboek is de website www.handboekvoorkinderwerkers.nl gemaakt waar proeflessen van kinderwerkmethodes zijn te downloaden. Zo krijg je eenvoudig een indruk van het aanbod. Wij hopen je daarmee op weg te helpen bij het maken van je keuze. Veel succes!

Het belangrijkste
Het belangrijkste is dat de kinderen in jouw persoon en leven iets opmerken van Jezus. Zien ze iets van jouw liefde voor hem? Merken ze dat je bewogen bent als je met hen in gesprek bent of een verhaal vertelt? Een goede methode is belangrijk, maar het beste onderwijs zit in wie jij bent als kinderwerker!

Verwerking
• Bekijk de proeflessen op de website www.handboekvoorkinderwerkers.nl. welke methode spreekt je aan en welke niet? waarom? sluit deze methode aan bij de visie van het kinderwerk?
• Breng een bezoek aan het kinderwerk van een gemeente die werkt met de methode die jou aanspreekt (via de uitgever is vast wel een gemeente in de omgeving te vinden). vraag hen naar hun ervaringen. vraag ook naar de punten waarop zij de methode aanpassen en er eigen elementen aan toevoegen. waarom doen zij dat?
• als je eenmaal met een methode werkt, ontdek je vanzelf wat de punten zijn die minder goed bevallen. evalueer met je team en besluit samen hoe je daarmee om wilt gaan.
• Blijf samen dromen over die stad aan de horizon!

Dit artikel is afkomstig uit het Handboek voor Kinderwerkers door Janneke Burger, Reinier Sanders en Nanda van Eijk.

Laat een reactie achter

Je moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.